Dziś kontynuujemy naszą serię”podstawy projektowania”. Mamy przygotowany podkład i narysowaną skrzynię węglową, czas na budkę hamulcowego.

Oklejać czy wklejać? Oto jet pytanie!

Czeka nas „rozkminka” dość poważnej kwestii związanej z bryłami innymi niż graniastosłupy. Do naszych dywagacji teoretycznych przyjmiemy sobie, ze budka hamulcowego w naszym wagonie ma z grubsza kształt jak na obrazku poniżej. Dla ułatwienia obliczeń przyjmiemy okrągłe wymiary podstawy 10 ⨉ 10 mm…

…i boków które uzyskamy przez sklejenie kwadratu i koła w taki sposób, aby miały wymiary jak na rysunku nr 2.

Załóżmy, ze nasza oklejka obejmie boki, i łuk, podstawy nie będziemy oklejać.

Oklejmy boki!

Zatem teoretycznie jej szerokość będzie wynosić 10 mm, a długość będzie sumą 2 odcinków o długości 10 mm oraz połowy obwodu okręgu o promieniu 5 mm. Policzmy zatem: 2 ⨉ 10 mm + 3,14 ⨉ 5 mm = 35,5 mm. Tyle, że karton ma grubość 0,2 mm, a to oznacza, że jeśli okleimy masz bok pakiem kartonu, to jego zewnętrzna powierzchnia będzie musiała być nieco dłuższa.

Policzmy: 2 ⨉ 10 mm + 3,14 ⨉ 5,2 mm = 36,32 mm. Ups, brakło by nam prawie milimetr oklejki! A co z podstawą naszej bryły? Ona ma teraz wymiary 10 ⨉ 10,4 mm i może nam wystawać poza ostoję!!!

OK, zatem…

Wpuśćmy oklejkę pomiędzy boki!

Teraz oklejka ma długość 35,5 mm, szerokość 10 mm, ale podstawa ma 10,4 ⨉ 10 mm, czyli nie wystaje poza poza ostoję, ale jest za szeroka. Noż kurde, co z tym zrobić!?

Nic prostszego. Te dwie grubości kartonu trzeba będzie odjąć z szerokości oklejki aby miała wymiary 9,6 ⨉ 35,5 mm.

Albo…

Inną metodą będzie pozostawienie oklejki o wymiarach 10,4 ⨉ 10 mm, ale trzeba będzie odchudzić boki o grubość kartonu (trzeba narysować figurę z kwadratu o boku 9,6 mm oraz koła o promieniu 4,8 mm, lub pomniejszać nieproporcjonalnie – wysokość i szerokość o inny faktor). W tym przypadku boki oklejamy oklejką jak na rysunku nr 3.

A co jeśli mamy nieregularną krzywą?

W takim razie musimy ja jakoś zmierzyć. Wprzyborniku Inkscape jest linijka. W starszych wydaniach programu mierzyła tylko odległości między dwoma punktami oraz kąt odcinaka przez te punkty wyznaczonego względem poziomu (osi x).

Trzeba było zatem zatem sięgnąć po inne narzędzie. Po zaznaczeniu interesującej nas ścieżki z menu wybieramy: Efekty > Wizualizacja ścieżki > Zmierz ścieżkę.

Może się okazać, że ustawienia efektu narysują nam coś strasznego jak na rysunku poniżej.

Wtedy warto zmienić lokalizację generowania zmierzonej długości, na przykład na „tekst stały, początek ścieżki”, i ta sama ścieżka będzie już czytelnie zmierzona.

…ale w nowszych wersjach Inkscape

Linijka stała się potężnym narzędziem. Możemy mierzyć odległość między dwoma dowolnymi punktami, nachylenie wyznaczonego odcinka względem osi x, a jeśli nasz odcinek przecina ścieżkę to widzimy również odległości między punktami przecięcia.

Jeśli jednak klikniemy w ścieżkę lub obiekt, to poznamy szerokość i wysokość ścieżki, jej długość, oraz współrzędne wskazanego punktu.

Skrzynka piwa dla tego, kto zrobi to samo w Paincie 😛

A teraz konkret – budka hamulcowego.

W zasadzie pozostało nam tylko upewnić się ile wymiarów mamy podanych na podkładzie, a ile musimy sobie odtworzyć z obliczeń lub (to najgorsza opcja) mierząc podkład. Na naszym podkładzie podany jest tylko jeden wymiar naszej budki – nazwijmy go szerokość czoła (zaznaczony fioletową obwódką) i wynosi 1100 mm – a w naszej skali (1:45) 24,4 mm

Notka dla osób nie znających rysunku technicznego: Zasadą porządnego rysunku technicznego jest to, że nie powtarza się wymiarowania jeśli jakiś wymiar wynika z sumy lub różnicy innych podanych na rysunku wymiarów. Spójrzmy zatem na nasz rysunek. 

Otóż mamy wymiary, z których policzymy sobie dwa brakujące wymiary naszej budki: szerokość boku (zaznaczone zielonym) oraz wysokość (zaznaczone niebieskim).

Szerokość boku obliczymy odejmując od długości burty długość skrzyni ładunkowej:

9500–(40+8720+40)=700 mm co w skali daje 15,6 mm

Wysokość obliczymy odejmując od wysokości wagonu, wysokość podłogi nad główką szyny:

3200–1177=2023 mm co w skali daje 44,9 mm

Teraz nie pozostaje nam już nic innego, jak narysować boki oraz oklejkę wybranym sposobem.

Boki wyglądają mniej więcej tak:

Ale czoła… musimy wyznaczyć miejsce na osłonę korby hamulca i na okienko. Wymiarów na rysunku, jak na lekarstwo, więc mierzymy linijką. Jeśli zmierzymy odległośc od krawędzi oraz wysokość, to powstanie nam prostokąt (miejsce naklejenia osłony korby hamulca) o wymiarach: szerokosć budki ⨉  zmierzona długość obrysu boku budki.

Podobnie postępujemy z okienkiem.

Cała nasza część będzie z grubsza wyglądać następujaco.

Oczywiście można podorabiać skrzydełka (jeśli ktoś lubi).

W przyszłym odcinku pochylimy się nad kołami i osiami.